Aliya İzzetbegoviç

Aliya İzzetbegoviç

1925 yılında Bosna’nın kuzeyindeki Samaç’ta doğan İzzetbegoviç, daha sonra ailesi ile birlikte Saraybosna’ya taşındı

1925 yılında Samac'ta dünyaya gelen, iki yaşındayken ailesi ile birlikte Saraybosna'ya yerleşen Alija İzzetbegovic, henüz 16 yaşındayken Müslüman öğrenciler tarafından kurulan 'Mladi Musliman' (Genç Müslümanlar Teşkilatı) isimli teşkilata üye oldu. 1949-50 yıllarında orijinal düşünceleri ile dikkat çeken Alija İzzetbegovic tutuklanarak 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

 Alija özgürlüğüne kavuştuktan sonra da Mladi Müslüman içindeki çalışmalarına, dergilerdeki yazılarına devam etti. Üniversite eğitimini de sürdüren Alija, 3 yıl okuduğu Ziraat fakültesinden "Bana göre değil" diyerek ayrıldı ve 1954'te Saraybosna'daki Hukuk Fakültesi'ne başladı. Bu arada bir Türk subayının kızı olan anneannesi gibi Türkiye’den Halide Hanım ile evliliğinden Sabina, Leyla ve Bekir isimli üç çocuğu oldu. Bir inşaat şirketinde çalıştı. Sonraları ise serbest avukatlık yaptı ve bir yandan da yasak ve baskılara rağmen toplumda İslâmi bilincin oluşması için çalışmalarına aralıksız devam etti. Ağırlıklı olarak İslâm felsefesi üzerine yazılar yazdı. 1969 yılında "İslâm Deklarasyonu" isimli kitabı ve 1970 yılında "Doğu Batı Arasında İslâm" isimli kitabı yayınladı.

1983 yılında Alija 4 aylık hücre eziyetinden sonra devlet güvenlik mahkemesine çıkartıldı. Önce 12, arkasından 9 yıla mahkum edildi. Daha sonra uluslararası baskının ve Yugoslavya'nın İslam ülkeleri ile ticari ilişkileri geliştirmek istemesinin etkisiyle affedildi ve 1989'da hapisten çıktı.
SDA (Demokratik Eylem Partisini) kurdu. Delegeler onu Parti başkanı seçti. SDA ilk seçimde % 33 oy alarak 42 mebus çıkardı. Başkanlığı özellikle 1992-1995 arasında süren zorlu günlerde de devam etti. 1992-2000 yılları arasında 7 kişilik Ortak Devlet Başkanlığı Konseyi'nin başkanlığını yaptı.
İslam dünyası için model bir lider olan Bilge Kral Alija İzzetbegovic veya Bosna halkının Babosu 78 yaşında 19 Ekim 2003 Pazar günü Saraybosna’da bu dünyadan ayrıldı.

Boşnakça eserleri:
Govori i pisma, Alija Izetbegović, SDA, 1994
Rat i mir u Bosni i Hercegovini (Biblioteka Posebna izdanja), Alija Izetbegović, Vijece Kongresa bosnjackih intelektualaca, 1998
Moj bijeg u slobodu: Biljeske iz zatvora 1983-1988 (Biblioteka Refleksi), Alija Izetbegović, Svjetlost, 1999
Islamska deklaracija (Mala muslimanska biblioteka), Alija Izetbegović, Bosna, 1990
İngilizce eserleri:
Islam Between East and West, Alija Ali Izetbegović, American Trust Publications, 1985 (also ABC Publications, 1993)
Inescapable Questions: Autobiographical Notes, Alija Izetbegović, The Islamic Foundation, 2003
Izetbegović of Bosnia and Herzegovina: Notes from Prison, 1983-1988, Alija Izetbegović, Greenwood Press, 2001
Notes From Prison - 1983-1988, Alija Ali Izetbegović, published in PDF-format courtesy Bakir Izetbegović, 2006 (http://www.ezania.net/library/books/...ovic_alija.htm)
The Islamic Declaration, Alija Izetbegović, s.n., 1991