Dalila
23-08-06, 00:39
Priboj u XIV vijeku Istorija Priboja i njegove okoline bogata je dogadjajima koji su se ovde zbivali u danima burne istorije naših naroda. Ne zna se tačno kako je i kada Priboj nastao, ali se smatra da je podignut još u srednjovekovnom periodu od tadašnjih feudalaca kao četvorougaoni zidani grad Jagat na padinama planine Bić. On je u mnogim srednjovekovnim putopisima opisivan kao utvrđenje i vojnička zaštita i nazivan i kao: Pribon, Priboj, Bišćanski grad i dr., a to potvrdjuju i današnji ostaci grada na vrhu Malog Bića. Smatra se da Priboj postoji još mnogo pre 1418. godine kada se pominje prvi put u istoriji i kada ga je osvojio Isak-beg.Kasnije se pominje u Povelji kralja Fridriha III iz 1448. godine, zatim 1463. godine u jednom putopisu pominje se Priboj u nahiji Dobrun, a drugi put 1485. kao sedište istoimene nahije.
Potpunije podatke o Priboju, kao gradu, dali su Benedikt Kuripešić, slovenački putopisac koji je prolazio kroz Priboj 1530. godine, i Evlija Čelebija koji je boravio u Priboju 1662.godine. Povoljan strateški položaj donosio je Priboju brz privredni razvoj, ali i velika rušenja i razaranja: rušen je u vreme turskih osvajanja, rušili su ga Austrijanci u XVII vijeku, goreo je 1809.godine, a stradao je u vreme Balkanskih ratova, zatim u Prvom i Drugom svetskom ratu. Iako prošlost Priboja nije dovoljno isrtažena, zna se da na ovom prostoru odvijao veoma intenzivan privredni i kulturni život. Nedaleko od Priboja, u naselju Jarmovac, nalazio se praistorijski rudnik bakra, jedan od retkih južno od Save i Dunava. Dokaz za ovo su i još postojeća rudarska okna, za koje pisani izvori a i predanje govore, da je tu, još za vreme Rimljana, kopana i topljena bakrena ruda. Rudarsko okno, unutra sa zidovima prepunim šalitre, koji nisu ni vijekovi ni milenijumi zatvorili dokazuje praistorijsko postojanje. Rudarski čekić, pronađen baš ovde i još neki znaci govore da je tu postojao jedan od svega nekoliko rudnika samorodnog bakra, otkrivenih do danas. Nedaleko od Priboja, na oko 5 km, nalazi se Pribojska Banja, poznata po lekovitosti termomineralnih izvora još iz rimskog doba. Njeno ekološko bogatstvo, njen prirodni, otkriveni i neotkriveni, a za ljudski život, neophodan, potencijal, a posebnu izuzetnu lekovitost terba bolje prikazati i izvući iz anonimnosti, i svrstati je među znamenitosti Priboja. U zemlji ispod banje i njene šire okoline, leži ogromna prirodna akumulacija čiste hladne vode (Murteničko jezero). Takođe, ispod te akumulacije, na preko 900 km2, leži jezero tople vode, temperature oko 60°C. Inače termalni centar je smesten na samom izvorištu banjskog potoka "jaza", koji snagom preko 43 l/sec izbija iz male pećine, a temperatura vode na izvoru je oko 38°C. Jedna od prvih analiza je vršena 1878. godine u Beču i od tada se ubraja u vrhunske svetske termalne izvore. Banja je imala važan geostrateški položaj i svojim znamenitostima, predstavljala ranije mnogo više, nego sto je to danas slučaj. U okolini sela Krajčinovići su prilikom novijih iskopavanja pronađeni predmeti materijalne kulture iz helenističkog i keltskog doba. Priboj danas Svoj procvat i burni privredni razvoj Priboj je doživeo tek posle Drugog svetskog rata. Tada je izgrađen čitav jedan novi grad sa jakom indusrijom koji je tada možda posle Užica, u našem kraju, bio najjači industrijski centar.Tada je podignuto više škola osnovnih i srednjih, jedno vreme je postojala i viša škola, drugih obrazovnih i zdravstvenih ustanova, ugostiteljskih objekata , stanova u društvenom i privatnom sektoru itd. Priboj je poznat i izvan granica naše zemlje zahvaljujući autobusima i kamionima Fabrike automobila FAP, izgrađene 1953. godine. Međunarodne sankcije i ekonomska kriza zaustavile su saradnju sa vodećim svetskim firmama u automobilskoj industriji, pre svih "Mercedesom". Uz FAP se razvijao i industrijski kompleks "Poliester" koji proizvodi predmete od plastičnih masa i delove za automobile.
Hemijska industrija "Epoxid" uspela je i u godinama krize da sacuva solidnu poziciju na tržištu. Bez obzira na lošu situaciju, u poslednjih nekoliko godina su izgrađeni značajni objekti za grad kao što su sportska dvorana, novi most i dr. U Priboju je u nekom skorijem periodu otvoreno nekoliko novih ugostiteljskih obejekata u kojima se zabavljaju ne samo mladi iz Priboja nego ovde dolaze i Prijepoljci, Novo Varošani i mladi iz drugih mesta. Sport u Priboju je uglavnom vezan za Rukometni klub Epoxid, koji je bio prvoligaš, zatim je značajan i Fudbalski klub FAP, kao odbojkaški i košarkaški klub. Atletičari pribojskog kluba su učestvovali na mnogim našim i internacionalnim takmičenjima, na kojima su ostvarivali značajne rezultate. Šahisti kluba iz Priboja su takođe učestvovali na domaćim i na svetskim takmičenjima i neki od naših šahista su dobijali zlatne medalje. Kulturna dešavanja u Priboju poslednjih godina su malo umanjena, ali moraju se pomenuti Limske Večeri poezije koje su prerasle u manifestaciju. U organizaciji galerije Spirala, koja je počela sa radom pre nekoliko godina, održane su brojne izložbe, kao i samostalne izložbe koje se održavaju već duži niz godina u organizaciji Doma Kulture. Završen je i obnovljen zavičajni muzej za koji se smatra da na našim prostorima ima veoma velike arheološke, istorijske a pre svega etnografske vrednosti, bitne kako za naš narod tako i za našu kulturu. jos bitno za Priboj je da ima u starom dijelu grada jednu dzamiju i jednu na brdu iznad novog dijela grada. inace na teritoriji Priboja ima 6 dzamija.
.
Potpunije podatke o Priboju, kao gradu, dali su Benedikt Kuripešić, slovenački putopisac koji je prolazio kroz Priboj 1530. godine, i Evlija Čelebija koji je boravio u Priboju 1662.godine. Povoljan strateški položaj donosio je Priboju brz privredni razvoj, ali i velika rušenja i razaranja: rušen je u vreme turskih osvajanja, rušili su ga Austrijanci u XVII vijeku, goreo je 1809.godine, a stradao je u vreme Balkanskih ratova, zatim u Prvom i Drugom svetskom ratu. Iako prošlost Priboja nije dovoljno isrtažena, zna se da na ovom prostoru odvijao veoma intenzivan privredni i kulturni život. Nedaleko od Priboja, u naselju Jarmovac, nalazio se praistorijski rudnik bakra, jedan od retkih južno od Save i Dunava. Dokaz za ovo su i još postojeća rudarska okna, za koje pisani izvori a i predanje govore, da je tu, još za vreme Rimljana, kopana i topljena bakrena ruda. Rudarsko okno, unutra sa zidovima prepunim šalitre, koji nisu ni vijekovi ni milenijumi zatvorili dokazuje praistorijsko postojanje. Rudarski čekić, pronađen baš ovde i još neki znaci govore da je tu postojao jedan od svega nekoliko rudnika samorodnog bakra, otkrivenih do danas. Nedaleko od Priboja, na oko 5 km, nalazi se Pribojska Banja, poznata po lekovitosti termomineralnih izvora još iz rimskog doba. Njeno ekološko bogatstvo, njen prirodni, otkriveni i neotkriveni, a za ljudski život, neophodan, potencijal, a posebnu izuzetnu lekovitost terba bolje prikazati i izvući iz anonimnosti, i svrstati je među znamenitosti Priboja. U zemlji ispod banje i njene šire okoline, leži ogromna prirodna akumulacija čiste hladne vode (Murteničko jezero). Takođe, ispod te akumulacije, na preko 900 km2, leži jezero tople vode, temperature oko 60°C. Inače termalni centar je smesten na samom izvorištu banjskog potoka "jaza", koji snagom preko 43 l/sec izbija iz male pećine, a temperatura vode na izvoru je oko 38°C. Jedna od prvih analiza je vršena 1878. godine u Beču i od tada se ubraja u vrhunske svetske termalne izvore. Banja je imala važan geostrateški položaj i svojim znamenitostima, predstavljala ranije mnogo više, nego sto je to danas slučaj. U okolini sela Krajčinovići su prilikom novijih iskopavanja pronađeni predmeti materijalne kulture iz helenističkog i keltskog doba. Priboj danas Svoj procvat i burni privredni razvoj Priboj je doživeo tek posle Drugog svetskog rata. Tada je izgrađen čitav jedan novi grad sa jakom indusrijom koji je tada možda posle Užica, u našem kraju, bio najjači industrijski centar.Tada je podignuto više škola osnovnih i srednjih, jedno vreme je postojala i viša škola, drugih obrazovnih i zdravstvenih ustanova, ugostiteljskih objekata , stanova u društvenom i privatnom sektoru itd. Priboj je poznat i izvan granica naše zemlje zahvaljujući autobusima i kamionima Fabrike automobila FAP, izgrađene 1953. godine. Međunarodne sankcije i ekonomska kriza zaustavile su saradnju sa vodećim svetskim firmama u automobilskoj industriji, pre svih "Mercedesom". Uz FAP se razvijao i industrijski kompleks "Poliester" koji proizvodi predmete od plastičnih masa i delove za automobile.
Hemijska industrija "Epoxid" uspela je i u godinama krize da sacuva solidnu poziciju na tržištu. Bez obzira na lošu situaciju, u poslednjih nekoliko godina su izgrađeni značajni objekti za grad kao što su sportska dvorana, novi most i dr. U Priboju je u nekom skorijem periodu otvoreno nekoliko novih ugostiteljskih obejekata u kojima se zabavljaju ne samo mladi iz Priboja nego ovde dolaze i Prijepoljci, Novo Varošani i mladi iz drugih mesta. Sport u Priboju je uglavnom vezan za Rukometni klub Epoxid, koji je bio prvoligaš, zatim je značajan i Fudbalski klub FAP, kao odbojkaški i košarkaški klub. Atletičari pribojskog kluba su učestvovali na mnogim našim i internacionalnim takmičenjima, na kojima su ostvarivali značajne rezultate. Šahisti kluba iz Priboja su takođe učestvovali na domaćim i na svetskim takmičenjima i neki od naših šahista su dobijali zlatne medalje. Kulturna dešavanja u Priboju poslednjih godina su malo umanjena, ali moraju se pomenuti Limske Večeri poezije koje su prerasle u manifestaciju. U organizaciji galerije Spirala, koja je počela sa radom pre nekoliko godina, održane su brojne izložbe, kao i samostalne izložbe koje se održavaju već duži niz godina u organizaciji Doma Kulture. Završen je i obnovljen zavičajni muzej za koji se smatra da na našim prostorima ima veoma velike arheološke, istorijske a pre svega etnografske vrednosti, bitne kako za naš narod tako i za našu kulturu. jos bitno za Priboj je da ima u starom dijelu grada jednu dzamiju i jednu na brdu iznad novog dijela grada. inace na teritoriji Priboja ima 6 dzamija.
.