vodolia
28-11-06, 10:26
Ekonomik istikrarla birlikte Türk özel sektörünün borçlanma imkanları da genişledi. Şu günlerde özel kesim dış borçlanmada devletle yarışıyor.
Yurtdışından Türkiye'ye getirilen paralar, yatırımlara ivme kazandırırken bir yandan da döviz bolluğuna yol açıyor.
İşin bu yönü genelde biliniyor. Bir de fazla bilinmeyen bir konu var. O da, Türk şirketlerinin yurtdışında yaptıkları yatırımları yine yurtdışı finansmanla gerçekleştirmeye başlaması. Önceleri pek başvurulmayan bu yöntem son birkaç yıldır rağbet görmeye başladı. Özellikle Rusya ve Balkanlar'da.
Türk özel sektörü, Orta Asya ve Doğu Avrupa ülkelerinde en fazla yatırım yapan ülkeler arasında sayılıyor. Bugüne kadar bu yatırımlar büyük oranda öz kaynaklarla ya da yerli finansman yoluyla gerçekleştirildi. Sadece küçük bir kısmı uluslararası kredi kuruluşlarınca finanse edildi. Bu kuruluşların başında da EBRD, yani Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası geliyor. Bugün bu kaynağı keşfeden Türk şirketleri yurtdışında önemli projelere imza atıyor.
EBRD, Doğu Bloku'nun dağıldığı 1991 yılında kuruldu. Amaç, eski Sovyet ülkelerinde özel sektörün ve demokratik yapının gelişmesine ve yerleşmesine katkı sağlamak. Banka, geri ödeme süreleri 5 ile 10 yıl arasında değişen vadelerde, sabit ya da değişken faizli krediler veriyor. Kazakistan'dan Letonya'ya kadar 27 ülke ilgi alanında.
Banka, kurulduğu günden bu yana başta Avrupalı ve Amerikalı şirketler olmak üzere binlerce şirkete 30,3 milyar avroluk kredi dağıtmış. Sadece geçen yıl verilen kredi tutarı 4,3 milyar avro. Proje sayısı da 151. Bu haliyle banka, bölgedeki yatırımların en büyük finansörü konumunda. Özelleştirme uygulamalarından bankacılık ve sanayiye, büyük ölçekten küçük ölçeğe kadar farklı alanlarda kredi veriyor.
20 milyar avro sermayesi bulunan EBRD'ye 230 milyon avro ile Türkiye de ortak. Banka'nın en büyük ortağı ise 2 milyar avroluk hisseyi elinde tutan ABD. Ondan sonraki büyük hissedarlar 1,7'şer milyar avro ile Almanya, İngiltere, İtalya, Japonya ve Fransa.
Banka'nın Türk şirketlerine açtığı en son kredi, birkaç ay önce kesinleşen Vestel'in Rusya'daki televizyon fabrikasına ek olarak yapacağı tesisler için açılan 28 milyon dolarlık kredi. Ondan önce de Şişecam, Rusya Federasyonu'na bağlı Başkortostan'ın başkenti Ufa'da kurduğu fabrika için 32,5 milyon dolar almıştı. Gürcistan ve Bulgaristan'daki fabrikaların kuruluşu sırasında da kredi desteği alan Şişecam, 100 milyon dolara yakın toplam kullanım ile EBRD'nin en fazla kredi verdiği Türk şirketi.
Bununla birlikte kesinleşmesi beklenen bazı önemli müracaatlar söz konusu. Bunlardan biri, 77 milyon dolar tutarındaki Tiflis uluslararası hava limanı projesini üstlenen TAV'ın talep ettiği 27 milyon dolarlık kredi. Diğeri de Hayat Kimya'nın Bosna Hersek'te kuracağı tesis için yaptığı 11 milyon avroluk müracaat.
1991 yılından bu yana Türk şirketleri yaklaşık 500 milyon avroluk EBRD kredisi kullanmış. Bu rakam, diğer Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında çok düşük. Bankanın küçük ortaklarından olan Yunanistan'ın kullandığı tutar bile 600 milyon avroyu aşıyor. Banka'daki hissesi Türkiye'nin yarısı kadar olan Yunanistan'a ait şirketlerin Türkiye'den daha fazla kredi kullanıyor olması düşündürücü. Ancak, artan ilgi ile birlikte yakın zamanda Türk şirketlerinin, EBRD kaynaklarını Yunan şirketlerinden daha fazla kullanır hale gelmesi bekleniyor. Fakat bunu yapacak şirketler yine büyük ölçekliler. Küçük ve orta boy işletmeler henüz o noktaya gelebilmiş değil.
EBRD kredisiyle yatırım yapan bazı şirketler
Şirket - Yatırım yaptığı ülke
Şişecam - Rusya, Bulgaristan, Gürcistan
Vestel - Rusya
Çalık - Türkmenistan
Ülker - Romanya, Kazakistan
Migros - Bulgaristan, Makedonya
Opet-Aygaz - Bulgaristan
Bayteks - Özbekistan
Bursel - Özbekistan
Demirbank - Kazakistan, Kırgızistan
Işıklar - Bulgaristan
Efes - Rusya, Kazakistan
ALINTI
Yurtdışından Türkiye'ye getirilen paralar, yatırımlara ivme kazandırırken bir yandan da döviz bolluğuna yol açıyor.
İşin bu yönü genelde biliniyor. Bir de fazla bilinmeyen bir konu var. O da, Türk şirketlerinin yurtdışında yaptıkları yatırımları yine yurtdışı finansmanla gerçekleştirmeye başlaması. Önceleri pek başvurulmayan bu yöntem son birkaç yıldır rağbet görmeye başladı. Özellikle Rusya ve Balkanlar'da.
Türk özel sektörü, Orta Asya ve Doğu Avrupa ülkelerinde en fazla yatırım yapan ülkeler arasında sayılıyor. Bugüne kadar bu yatırımlar büyük oranda öz kaynaklarla ya da yerli finansman yoluyla gerçekleştirildi. Sadece küçük bir kısmı uluslararası kredi kuruluşlarınca finanse edildi. Bu kuruluşların başında da EBRD, yani Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası geliyor. Bugün bu kaynağı keşfeden Türk şirketleri yurtdışında önemli projelere imza atıyor.
EBRD, Doğu Bloku'nun dağıldığı 1991 yılında kuruldu. Amaç, eski Sovyet ülkelerinde özel sektörün ve demokratik yapının gelişmesine ve yerleşmesine katkı sağlamak. Banka, geri ödeme süreleri 5 ile 10 yıl arasında değişen vadelerde, sabit ya da değişken faizli krediler veriyor. Kazakistan'dan Letonya'ya kadar 27 ülke ilgi alanında.
Banka, kurulduğu günden bu yana başta Avrupalı ve Amerikalı şirketler olmak üzere binlerce şirkete 30,3 milyar avroluk kredi dağıtmış. Sadece geçen yıl verilen kredi tutarı 4,3 milyar avro. Proje sayısı da 151. Bu haliyle banka, bölgedeki yatırımların en büyük finansörü konumunda. Özelleştirme uygulamalarından bankacılık ve sanayiye, büyük ölçekten küçük ölçeğe kadar farklı alanlarda kredi veriyor.
20 milyar avro sermayesi bulunan EBRD'ye 230 milyon avro ile Türkiye de ortak. Banka'nın en büyük ortağı ise 2 milyar avroluk hisseyi elinde tutan ABD. Ondan sonraki büyük hissedarlar 1,7'şer milyar avro ile Almanya, İngiltere, İtalya, Japonya ve Fransa.
Banka'nın Türk şirketlerine açtığı en son kredi, birkaç ay önce kesinleşen Vestel'in Rusya'daki televizyon fabrikasına ek olarak yapacağı tesisler için açılan 28 milyon dolarlık kredi. Ondan önce de Şişecam, Rusya Federasyonu'na bağlı Başkortostan'ın başkenti Ufa'da kurduğu fabrika için 32,5 milyon dolar almıştı. Gürcistan ve Bulgaristan'daki fabrikaların kuruluşu sırasında da kredi desteği alan Şişecam, 100 milyon dolara yakın toplam kullanım ile EBRD'nin en fazla kredi verdiği Türk şirketi.
Bununla birlikte kesinleşmesi beklenen bazı önemli müracaatlar söz konusu. Bunlardan biri, 77 milyon dolar tutarındaki Tiflis uluslararası hava limanı projesini üstlenen TAV'ın talep ettiği 27 milyon dolarlık kredi. Diğeri de Hayat Kimya'nın Bosna Hersek'te kuracağı tesis için yaptığı 11 milyon avroluk müracaat.
1991 yılından bu yana Türk şirketleri yaklaşık 500 milyon avroluk EBRD kredisi kullanmış. Bu rakam, diğer Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında çok düşük. Bankanın küçük ortaklarından olan Yunanistan'ın kullandığı tutar bile 600 milyon avroyu aşıyor. Banka'daki hissesi Türkiye'nin yarısı kadar olan Yunanistan'a ait şirketlerin Türkiye'den daha fazla kredi kullanıyor olması düşündürücü. Ancak, artan ilgi ile birlikte yakın zamanda Türk şirketlerinin, EBRD kaynaklarını Yunan şirketlerinden daha fazla kullanır hale gelmesi bekleniyor. Fakat bunu yapacak şirketler yine büyük ölçekliler. Küçük ve orta boy işletmeler henüz o noktaya gelebilmiş değil.
EBRD kredisiyle yatırım yapan bazı şirketler
Şirket - Yatırım yaptığı ülke
Şişecam - Rusya, Bulgaristan, Gürcistan
Vestel - Rusya
Çalık - Türkmenistan
Ülker - Romanya, Kazakistan
Migros - Bulgaristan, Makedonya
Opet-Aygaz - Bulgaristan
Bayteks - Özbekistan
Bursel - Özbekistan
Demirbank - Kazakistan, Kırgızistan
Işıklar - Bulgaristan
Efes - Rusya, Kazakistan
ALINTI